Khi đối diện với một bài đọc tiếng Anh dài, bạn có bao giờ cảm thấy nản lòng vì có quá nhiều từ mới? Bạn có đang đọc từng chữ một, dò dẫm từ đầu đến cuối bài và nhận ra mình đã hết sạch thời gian làm bài thi?
Đọc từng chữ một không chỉ làm bạn mất nhiều thời gian mà còn khiến bạn dễ bị rối và quên đi ý chính của cả bài. Để cải thiện tốc độ và hiệu quả đọc hiểu, hai kỹ năng quan trọng nhất mà bạn cần làm quen ngay lập tức là Skimming (đọc lướt) và Scanning (đọc quét). Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hai kỹ thuật này là gì và cách áp dụng chúng vào thực tế một cách đơn giản nhất.
I. Skimming là gì và khi nào nên dùng?
Skimming là kỹ thuật đọc lướt qua toàn bộ văn bản để nắm lấy ý chính (general idea) hoặc chủ đề tổng quan của bài viết. Khi dùng Skimming, bạn không đọc từng từ mà chỉ tập trung vào các phần quan trọng nhất để hiểu tác giả đang viết về cái gì.
Cách thực hiện Skimming:
- Đọc tiêu đề chính (title) và các tiêu đề phụ (headings, subheadings) của bài.
- Đọc kỹ đoạn mở đầu và đoạn kết thúc để nắm được mục đích của bài viết.
- Đọc câu đầu tiên và câu cuối cùng của từng đoạn văn trong thân bài (đây thường là câu chủ đề).
- Di chuyển mắt thật nhanh từ trên xuống dưới, bỏ qua các chi tiết nhỏ, ví dụ hoặc số liệu.
Ví dụ: Bạn nhận được một bài báo dài nói về lợi ích của việc tập thể dục. Bằng cách đọc lướt tiêu đề chính và câu đầu tiên của các đoạn, bạn nhanh chóng biết được bài báo đề cập đến 3 lợi ích: sức khỏe tim mạch, giảm căng thẳng và cải thiện giấc ngủ. Bạn không cần đọc kỹ từng nghiên cứu cụ thể để biết điều này.
II. Scanning là gì và khi nào nên dùng?
Khác với Skimming, Scanning là kỹ thuật đọc quét để tìm kiếm một thông tin cụ thể (specific information) như con số, ngày tháng, tên riêng hoặc một từ khóa cụ thể. Khi dùng Scanning, bạn đã biết trước mình đang tìm kiếm cái gì và chỉ di chuyển mắt thật nhanh để định vị thông tin đó mà không đọc các nội dung xung quanh.
Cách thực hiện Scanning:
- Xác định rõ từ khóa hoặc thông tin bạn cần tìm kiếm (ví dụ: một năm cụ thể như 1995, hoặc tên một thành phố như London).
- Di chuyển mắt theo đường ziczac hoặc từ dưới lên trên để quét qua các dòng văn bản.
- Khi mắt bạn chạm trúng từ khóa đó, hãy dừng lại và đọc kỹ câu chứa từ khóa để lấy thông tin chính xác.
Ví dụ: Bạn đang tìm xem một sự kiện lịch sử diễn ra vào năm nào. Bạn chỉ cần quét mắt tìm các con số có 4 chữ số trong bài đọc. Khi thấy con số 1989, bạn dừng lại đọc câu chứa con số đó để xác nhận xem đó có phải là thông tin cần tìm hay không.
III. Bảng so sánh Skimming và Scanning
Để dễ nhớ, bạn có thể tham khảo bảng so sánh dưới đây để biết khi nào nên dùng kỹ thuật nào:
| Đặc điểm | Skimming (Đọc lướt) | Scanning (Đọc quét) |
|---|---|---|
| Mục đích | Nắm ý chính, nội dung tổng quan | Tìm thông tin cụ thể |
| Cách đọc | Đọc tiêu đề, câu đầu/cuối của đoạn | Di chuyển mắt nhanh tìm từ khóa |
| Tốc độ | Rất nhanh | Cực kỳ nhanh |
| Ví dụ áp dụng | Xem lướt mục lục sách, đọc qua email | Tra từ điển, xem giờ tàu chạy trên bảng |
IV. Lỗi phổ biến của người Việt khi áp dụng Skimming và Scanning
Lỗi: Dừng lại dịch nghĩa từng từ mới gặp phải khi đang đọc lướt
Rất nhiều bạn khi đang cố gắng đọc lướt để hiểu ý chính của đoạn văn lại bị khựng lại ngay khi gặp một từ mới lạ. Việc này làm gián đoạn mạch đọc và phá hỏng hoàn toàn mục tiêu của việc đọc lướt.
Người Việt hay có xu hướng: Vừa đọc vừa kè kè cuốn từ điển bên cạnh, cứ thấy từ nào không biết là dừng lại tra cứu và ghi chép.
- Giải thích: Việc tra từ liên tục làm giảm tốc độ đọc đáng kể và khiến bộ não mệt mỏi. Khi đọc lướt, mục tiêu là hiểu ý chung chứ không phải dịch nghĩa từng từ đơn lẻ.
- Cách làm đúng: Chấp nhận bỏ qua các từ mới không ảnh hưởng nhiều đến ý chính của câu. Bạn hãy cố gắng đoán nghĩa sơ bộ hoặc tiếp tục đọc hết đoạn để nắm được mạch lập luận chung của tác giả.
Hy vọng qua bài viết này, bạn đã phân biệt được Skimming và Scanning cũng như biết cách áp dụng chúng vào việc học hàng ngày. Hãy bắt đầu luyện tập bằng cách đọc lướt một bài báo ngắn ngay hôm nay nhé. Tiếp theo, nếu bạn muốn học cách xử lý các từ mới xuất hiện trong bài đọc mà không cần tra từ điển, hãy đọc bài viết này: Cách đoán nghĩa từ mới qua ngữ cảnh.