American vs British English — Khác Nhau Ở Đâu?

Bạn đã bao giờ xem phim Mỹ rồi chuyển sang xem phim Anh-Anh và cảm thấy như họ đang nói hai ngôn ngữ khác nhau chưa? Nhiều bạn học tiếng Anh thường bối rối không biết nên theo chuẩn nào, hoặc tại sao cùng một từ mà người Mỹ đọc thế này, người Anh lại đọc thế khác.

Thực tế, tiếng Anh Mỹ (American English - AmE) và tiếng Anh Anh (British English - BrE) là hai biến thể phổ biến nhất của tiếng Anh. Dù người nói hai giọng này hoàn toàn hiểu nhau, giữa chúng vẫn có những khác biệt thú vị về phát âm, từ vựng và ngữ pháp. Chúng mình hãy cùng khám phá xem chúng khác nhau ở đâu nhé.

I. Sự khác biệt về phát âm

Phát âm chính là điểm dễ nhận biết nhất khi bạn nghe hai accent này. Dưới đây là ba khác biệt lớn nhất:

1. Phụ âm /r/ (Rhoticity)

Người Mỹ phát âm âm /r/ rất rõ ở bất kỳ vị trí nào trong từ bằng cách uốn cong lưỡi về phía sau. Trong khi đó, người Anh chỉ phát âm âm /r/ khi đứng trước một nguyên âm. Nếu âm /r/ đứng ở cuối từ hoặc trước một phụ âm khác, người Anh sẽ biến nó thành một nguyên âm kéo dài hoặc âm /ə/.

Ví dụ: car (ô tô) — Người Mỹ đọc là /kɑːr/ (uốn lưỡi rõ), người Anh đọc là /kɑː/ (kéo dài âm a). park (công viên) — Người Mỹ đọc là /pɑːrk/, người Anh đọc là /pɑːk/.

2. Phụ âm /t/ giữa hai nguyên âm (Flapping)

Khi phụ âm /t/ đứng giữa hai nguyên âm, người Mỹ có xu hướng biến nó thành một âm /d/ nhẹ (gọi là flap t). Ngược lại, người Anh luôn phát âm âm /t/ rất rõ ràng và sắc nét.

Ví dụ: water (nước) — Người Mỹ đọc gần giống như “wa-der”, người Anh đọc rõ là “wa-ter”. better (tốt hơn) — Người Mỹ đọc gần giống như “be-der”, người Anh đọc rõ là “be-ter”.

3. Nguyên âm trong các từ như “bath”, “ask”

Với những từ có nguyên âm “a” đứng trước một số phụ âm như /θ/, /s/, /f/, người Anh thường phát âm là âm /ɑː/ dài (như trong từ father). Người Mỹ lại phát âm là âm /æ/ ngắn (như trong từ cat).

Ví dụ: bath (bồn tắm) — Người Mỹ phát âm là /bæθ/, người Anh phát âm là /bɑːθ/. dance (khiêu vũ) — Người Mỹ phát âm là /dæns/, người Anh phát âm là /dɑːns/.

II. Sự khác biệt về từ vựng

Đôi khi người Anh và người Mỹ dùng hai từ hoàn toàn khác nhau để chỉ cùng một sự vật. Nếu không chú ý, bạn rất dễ gây ra những hiểu nhầm hài hước.

Dưới đây là bảng so sánh một số từ vựng thông dụng nhất:

III. Sự khác biệt về chính tả (Spelling)

Quy tắc viết của tiếng Anh Mỹ thường đơn giản và tối giản hơn so với tiếng Anh Anh. Bạn sẽ nhận ra quy luật này qua các đuôi từ sau:

• Đuôi -or (Mỹ) và -our (Anh): color vs colour, honor vs honour.
• Đuôi -er (Mỹ) và -re (Anh): center vs centre, theater vs theatre.
• Đuôi -ize (Mỹ) và -ise (Anh): organize vs organise, realize vs realise.

IV. Lỗi phổ biến của người Việt

Lỗi: Dùng lẫn lộn hai biến thể trong cùng một bài viết

Nhiều bạn khi viết bài luận hoặc email công việc thường dùng từ vựng của tiếng Anh Mỹ nhưng lại dùng spelling của tiếng Anh Anh. Việc này khiến bài viết thiếu tính nhất quán và không chuyên nghiệp.

Người Việt hay viết câu: We visited the city centre and took an elevator.

• Giải thích: Từ centre là chính tả tiếng Anh Anh, nhưng elevator lại là từ vựng tiếng Anh Mỹ. Sự pha trộn này làm mất đi tính đồng nhất.
• Cách viết đúng: Chọn một trong hai chuẩn.
  • Theo chuẩn Mỹ: We visited the city center and took an elevator.
  • Theo chuẩn Anh: We visited the city centre and took a lift.

V. Bài tập thực hành

Hãy chọn đáp án đúng cho các câu hỏi dưới đây để kiểm tra mức độ hiểu biết của bạn về sự khác biệt giữa tiếng Anh Mỹ và tiếng Anh Anh.