Passive Voice — Hướng dẫn câu bị động từ A đến Z

Bạn đã bao giờ thắc mắc tại sao người bản xứ thỉnh thoảng lại dùng những câu dài dòng như My car was stolen thay vì Someone stole my car chưa? Khi nào chúng ta nên đưa đối tượng bị tác động lên làm chủ ngữ và tại sao cấu trúc bị động lại quan trọng đến vậy?

Passive Voice — câu bị động — là một chủ điểm ngữ pháp vô cùng cốt lõi trong tiếng Anh. Nó xuất hiện liên tục trong cả giao tiếp hàng ngày lẫn các văn bản học thuật hay công việc.

Trong bài viết này, chúng mình sẽ đi từ khái niệm cơ bản nhất, công thức chia cho mọi thì, cách chuyển đổi câu chủ động sang bị động, các trường hợp đặc biệt và các lỗi mà chúng mình rất dễ mắc phải.

I. Câu bị động (Passive Voice) là gì?

Câu bị động được dùng khi chúng ta muốn nhấn mạnh vào hành động hoặc đối tượng chịu tác động của hành động, thay vì người hay vật thực hiện hành động đó.

Chúng ta sử dụng câu bị động trong các tình huống sau:

• Khi người thực hiện hành động là không quan trọng, đã biết rõ hoặc không muốn đề cập đến.
  • The house was built in 1990. (Ngôi nhà được xây dựng vào năm 1990.) - Việc ai xây không quan trọng bằng bản thân ngôi nhà.
• Khi muốn khách quan hóa thông tin (thường dùng trong báo chí, nghiên cứu khoa học).
  • Experiments were conducted. (Các thí nghiệm đã được tiến hành.)

Cấu trúc cốt lõi của câu bị động luôn là:

be + V3/ed (Phân từ hai)

Động từ to be sẽ được chia theo thì của câu chủ động và phù hợp với chủ ngữ mới.

II. Quy tắc chuyển từ câu chủ động sang câu bị động

Để chuyển một câu chủ động sang câu bị động, bạn hãy làm theo 4 bước đơn giản sau:

• Bước 1: Xác định Tân ngữ (O) trong câu chủ động và đưa nó lên làm Chủ ngữ (S) mới của câu bị động.
• Bước 2: Xác định thì của động từ chính trong câu chủ động. Chia động từ to be theo thì đó và phù hợp với Chủ ngữ mới.
• Bước 3: Chuyển động từ chính về dạng phân từ hai (V3/ed).
• Bước 4: Đưa Chủ ngữ cũ (S) về cuối câu làm tân ngữ sau giới từ by (by + O). Nếu chủ ngữ cũ là đại từ chung chung như someone, people, they, bạn có thể bỏ qua phần by này.

Ví dụ:

• Chủ động: She clean the room every day.
• Bị động: The room is cleaned by her every day.

III. Công thức câu bị động cho các thì thông dụng

Dưới đây là bảng công thức bị động ứng với từng thì để bạn dễ dàng tra cứu:

Ví dụ cụ thể:

• Hiện tại đơn: They make these cars in Japan. -> These cars are made in Japan.
• Hiện tại hoàn thành: Someone has eaten my cake. -> My cake has been eaten.
• Động từ khuyết thiếu: You must submit the report. -> The report must be submitted.

IV. Một số cấu trúc bị động đặc biệt

Bên cạnh các cấu trúc cơ bản, có một số dạng bị động nâng cao mà bạn cần lưu ý:

1. Câu bị động với câu có 2 tân ngữ

Một số động từ như give, send, buy, lend, show đi kèm với 2 tân ngữ (tân ngữ chỉ người và tân ngữ chỉ vật). Bạn có thể viết câu bị động theo 2 cách.

• Chủ động: He gave me a book.
• Bị động cách 1 (đưa người lên trước): I was given a book by him. (Cách này phổ biến và tự nhiên hơn)
• Bị động cách 2 (đưa vật lên trước): A book was given to me by him. (Cần thêm giới từ to hoặc for)

2. Câu bị động với động từ tường thuật

Dành cho các động từ như say, think, believe, report, rumor.

• Chủ động: People say that he is rich.
• Bị động cách 1: It is said that he is rich.
• Bị động cách 2: He is said to be rich.

V. Lỗi phổ biến của người Việt

Lỗi: Quên chia động từ to be hoặc thiếu đuôi V3/ed

Người Việt hay viết: The letter was send yesterday.

• Giải thích: Động từ chính phải ở dạng phân từ hai (V3) là “sent”, không dùng động từ nguyên thể “send”.
• Cách viết đúng: The letter was sent yesterday.

Lỗi: Lạm dụng câu bị động trong mọi hoàn cảnh

Người Việt hay viết: The book was read by me last night.

• Giải thích: Khi chủ ngữ thực hiện hành động là một người cụ thể và hành động mang tính chủ động rõ ràng, việc dùng câu bị động khiến câu trở nên rườm rà, thiếu tự nhiên. Hãy dùng câu chủ động.
• Cách viết đúng: I read the book last night.

VI. Bài tập luyện tập